روز جهانی صنایع دستی

صنایع دستی

روز جهانی صنایع دستی

سپنجا روز جهانی صنایع دستی را به تمام هنرمندان ایران زمین تبریک می گوید.

پس از جنگ جهانی دوم ،کشورهای پیشرفته ،صنایع دستی را با رویکرد هنری و فرهنگی مورد توجه قرار دادند .

اولین همایش جهانی در این زمینه در ۱۰ ژوئن سال ۱۹۶۴ میلادی در نیویورک با حضور جمعی از اساتید ،هنرمندان و صنعتگران و… از ۴۰ کشور دنیا در نیویورک برگزار شد.

در پایان همایش ،تاسیس شورای جهانی صنایع دستی ،به عنوان نهاد وابسته به یونسکو تائید و دبیرخانه آن را در شهر آمستردام کشور هلند تعیین کردند.

اهداف و رویکرد شورای جهانی صنایع دستی

تشویق ،کمک و راهنمایی صنعتگران دستی و بالا بردن اطلاعات تخصصی و حرفه ای آنها ،با توجه به زمینه های متفاوت فرهنگی موجود در هر یک از کشورهای عضو.

حفظ و تقویت صنایع دستی و تجلی آن به صورت رکن عمده ای از حیات فرهنگی ملت ها.

ایجاد همبستگی میان صنعتگران دستی سراسر جهان.

تاریخچه پیوستن ایران به شورای جهانی صنایع دستی

ایران در سال ۱۳۴۷ خورشیدی برابر با ۱۹۶۸ میلادی به عضویت شورای جهانی صنایع دستی درآمد و در مجمع آسیا و اقیانوسیه فعالیت خود را آغاز کرد.

جالب است بدانید که در سال ۲۰۱۰ کشور ایران بود که ،پیشنهاد اختصاص یافتن یک روز در تقویم به نام روز صنایع دستی را داد و ۱۰ ژوئن یعنی تاریخ تاسیس این شورا را برای آن در نظر گرفت .

شورای جهانی صنایع دستی با این پیشنهاد موافقت کرد و این روز به عنوان روز جهانی صنایع دستی نام گذاری شد.

صنایع دستی 12

صنایع دستی چیست؟

صنایع دستی آثار و صنایعی است که تمام مراحل ساخت آن به وسیله دست آدمی و به روش سنتی با ابزار ساده ،بدون استفاده از تجهیزات صنعتی و پیشرفته است.

آثار و محصولاتی ،زائیده هنر و ذوق سازنده آن به همراه مواد اولیه ی بومی و خاص منطقه ای که از دل آن بیرون آمده است ،

هویت و فرهنگ بخشی از یک ملت یا جامعه را نشان می دهد ،فرهنگی که از بدو وجود انسان بر این کره خاکی ،آغاز شده و سال ها نسل به نسل و سینه به سینه منتقل شده و تکامل یافته است.

مبادله و به اشتراک گذاری این صنایع باعث برقراری ارتباط فرهنگی میان ملت ها و فرهنگ های گوناگون و باعث ارتباطی صمیمی تر میان مردم جوامع میشود.

چگونه یک اثر دست ساز را جزئی از صنایع دستی بدانیم؟

آثار و صنایع ساخته شده باید دارای بار فرهنگی باشند و هویت و فرهنگ ملت سازنده خود را به نمایش بگذارند.

این مطلب را هم بخوانید
جشن تی تی یا شکوفه ها

نیاز به سرمایه گذاری کلان برای ساخت آنها نباشد و بتوان به راحتی مراکز ساخت آنها را بنا نهاد.

قابل ساخت و توسعه در دیگر مناطق نیز باشد.

ساخت آن متکی به مواد اولیه و بومی باشد.

کمک بخش توسعه و رونق اقتصاد باشد.

دارای زمینه مناسب جهت صادرات و تعامل با دیگر کشورها و فرهنگ ها باشد.

قالی

صنایع دستی ایران

در سرتاسر کشور زیبا و تاریخی ایران مردمانی خوش ذوق از گذشته تا کنون زندگی میکرده اند که با دمیدن روح هنر ،خلاقیت و ظرافت در جان اشیاء و فرم دادن به آنها گویی جان بخش آنها می باشند.

روز جهانی زمین پاک

با سپنجا همراه باشید برای شناخت بیشتر صنایع دستی در جاهای مختلف ایران.

تنوع و کیفیت صنایع دست ساز در مردم ما بسیار است ،به طوری که پژوهشگران بزرگی را بر آن داشته تا به بررسی و تحلیل صنایع دستی بپردازند ،

کارشناسان صنایع دستی ایران ،این صنایع زیبای دست ساز را بر اساس روش و تکنیک ساخت آنها دسته بندی میکنند که براین اساس ،۳۷۰ رشته صنایع دستی ثبت شده و به ۲۴ دسته زیر تقسیم میشوند:

بافته های داری

بافته هایی که به کمک دارهای افقی یا عمودی مستقر در زمین تولید میشوند ،مانند قالی و گلیم و گبه و زیلو.

قالیچه

گلیم

دستبافی (نساجی سنتی)

فراورده هایی هستند که با کمک دستگاه های سنتی و ساده بافندگی تولید میگردند ،مانند جاجیم ،زری ،ترمه ،شال و…

ترمه

جاجیم

بافتنی

انواع مصنوعاتی که با کمک میل ،قلاب و نظیر اینها تولید میشوند ،مانند دستکش ،کلاه ،جوراب و …

روکاری(رودوزی)

کلیه ی صنایعی که از طریق دوختن نقش های سنتی ،بر روی پارچه های بدون نقش و یا کشیدن قسمتی از نخ های تار وپود حاصل میشوند ،نظیر سوزن دوزی ،قلاب دوزی ،ملیله دوزی ،گلابتون دوزی و …

اقامت در خانه بومگردی در رشت

جاجیم

قلاب دوزی

چاپ های سنتی

پارچه هایی که به وسیله قلم مو ،مهر و نظایر اینها ،رنگ آمیزی میشوند و نقش می پذیرند ،جزء چاپ های سنتی به حساب می آیند ،مانند چاپ قلمکار و چاپ کلاقه ای

چاپ قلمکار

نمد مالی

انواع مصنوعاتی که در اثر متراکم کردن پشم و کرک در شرایط فنی مناسب و ورز دادن تهیه میشوند ،مانند کلاه نمدی ،پالتوی نمدی ،نمد زیرانداز و نمد پادری.

نمد مالی

سفالگری و سرامیک سازی

به محصولاتی که با استفاده از گل رس و گل حاصل از سنگ کوارتز و خاک کائولن ،با کمک دست یا چرخ سفالگری ساخته و سپس پخته میشوند ،سفال و سرامیک گفته میشود که البته بعد از پردازش اولیه برحسب سلیقه و سنت و رسوم روی این محصولات نقاشی یا کنده کاری کرده و روی آنها لعاب میکشند ،نظیر گلدان و انواع ظروف و …

اقامت در اتاق سنتی در یزد

سفالگری

سرامیک سازی

شیشه گری

مصنوعاتی ساخته شده از طریق شکل دادن مواد معدنی ذوب شده مانند سیلیس و شیشه ریزه به کمک ابزاری مانند لوله ی مخصوص دمیدن هوا در شیشه ،انبر و قیچی و غیره حاصل میشوند.

جاجیم قشقایی

شیشه گری

تولید فرآورده های پوست وچرم

تهیه چرم از پوست حیوانات و جانواران و تغییر شکل دادن به پوست به کمک مواد دباغی است.

چرم

ساخت محصولات فلزی و آلیاژ

محصولاتی که با شکل دادن به فلزات و آلیاژهایی  نظیر مس ،نقره ،طلا ،آهن ،برنج و ورشو ،به شیوه سنتی به کمک ابزار دستی ساخته میشوند ،مانند انواع ظروف ،قلم تراش ،قفل و غیره.

قلم تراش

قلمزنی ،حکاکی و مشبک کاری روی فلزات و آلیاژها

هنر و صنعتی که در آن با استفاده از قلم ،چکش و دیگر ابزار دستی ،طرح ها و نقوش سنتی بر روی مصنوعات ساخته شده از فلز و آلیاژ ،نقش میبندند.

این مطلب را هم بخوانید
روز جهانی زمین پاک

مشبک کاری

سنگ تراشی

صنعتی که در آن به کمک ابزار تراش مختلف ،بر روی مصنوعات ساخته شده با سنگ هایی نظیر فیروزه ،مرمر ،سنگ سیاه و… حکاکی و معرق کاری میشود ،مانند انواع ظروف ،قاب ها ،انواع نگین و…

سنگ تراشی

خراطی چوب

شیوه ای که در آن به وسیله دستگاه خراطی یا ابزار دیگر ،اشیائی نظیر ظروف ،گهواره و غیره ساخته میشوند.

خراطی چوب

ریزه کاری و نازک کاری چوب

در این روش قطعات کوچک چوبی به وسیله سوهان ،اره ،رنده و… آماده و تحت فشار روی بدنه چوبی چسبانده میشوند ،مانند انواع قاب عکس ،شکلات خوری ،زیر سیگاری و غیره.

منبت کاری ،کنده کاری و مشبک کاری چوب

روشی دیگر از تولید محصولات چوبی است که طی آن با استفاده از قلم و ابزار دستی دیگر ،طرح ها و نقش های سنتی برروی چوب های مرغوب شکل میگیرد.

منبت کاری

حصیربافی

حصیر بافی شامل بامبو بافی ،مروار بافی ،ترکه بافی ،چم بافی ،سبد بافی ،چیغ بافی نیز میشود که در این صنعت با استفاده از الیاف گیاهان و ابزار ساده دستی ،محصولاتی مانند انواع سبد و ظروف حصیری و غیره ساخته میشود.

حصیر بافی

خاتم سازی

در این روش با استفاده از روکشی که از به هم چسباندن قطعات کوچک فلزات ،استخوان و انوع چوب در انواع طرح های هندسی ،فراوردهایی نظیر قاب عکس ،میز ،صندلی و غیره میسازند.

خاتم سازی

2خاتم سازی

معرق کاری

در معرق کاری ،طرح ها و نقش های سنتی بر روی زمینه ی چوبی یا سرامیک ایجاد کرده و این جاهای خالی را با قطعات آماده شده ی چوبی ،سرامیکی ،فلزی ،صدفی و سنگی پر میکنند.

معرق کاری

کاشی گری

در روش سنتی ،انواع کاشی ها با نقش های گوناگون ،از طریق قالب گیری گل رس و پختن آن در کوره ،تولید میشوند.

ملیله کاری

در ملیله کاری با استفاده از مفتول های طلا و نقره و مس و ابزارهای ساده فلز کاری ،انواع زینت آلات ،سرویس های چایخوری و غیره ساخته میشوند.

ملیله کاری

مینا کاری

در این روش اشیا فلزی زیبا ساخته ،لعاب کاری ،پخت ،نقاشی و مجددا در کوره پخته میشوند.

مینا کاری

ساختن اشیا ظریف و هنری

ساخت اشیا ظریف و هنری که در ساخت این اشیا علاوه بر فن تولید ،هنر و ذوق دخالت بسیاری در زیبایی محصول دارد ،مانند مینیاتور سازی ،نقاشی روی صدف و نقاشی روی چرم و…

2مینیاتور سازی

ساخت زیور آلات

تولید سنتی انواع زیور آلات با استفاده از طلا ،نقره و انواع فلزات.

مراسم ویژه روز جهانی صنایع دستی در ایران

در ایران در روز و هفته صنایع دستی در مناطق و استان های مختلف و مراسمی مانند سمینارها ،کنفرانس ها ،ساخت پوستر و همچنین بازارچه های صنایع دستی برگزار میشود و گاها در این بازارها کارگاهایی هم برای یاد دادن ساخت این صنایع به افراد علاقه مند برپا میشود.

سخن آخر

در دنیای بی روح و خشن امروز ،صنایع دستی بسان دمیدن روحی جانبخش به زندگی خشک و بی جان صنعتی ما انسان ها است.

جای دارد به بهانه این روز ،سری به تولید کنندگان و فروشندگان صنایع دستی بزنیم و با آشنا شدن با نحوه کار و زحمات آنها هنر تلاششان را ارج نهیم.

وزارت میراث فرهنگی  گردشگری و صنایع دستی

آیا این مطلب برای شما مفید بود ؟ برای امتیاز به مطلب روی ستاره ها بزنید.
[Total: میانگین: ]

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *