جنگل حرا قشم

جنگل حرا 2

جنگل حرا قشم یکی از جاذبه های خاص و طبیعی ایران است که جلوه جذاب و بی نظیری داشته و با استفاده از قایق می توانید به دل آب های شور خلیج فارس بروید و از دیدن جنگل حرا لذت ببرید. این جنگل دارای شهرت جهانی است و یکی از مهم‌ترین میراث‌های طبیعی ایران به‌شمار می‌رود. جنگل حرا زمانی شما را شگفت زده می کند که هنگام پایین رفتن آب دریاست و ناگهان مانند فیلم ها، جنگلی از زیر آب سر بیرون می آورد.

قدمت زمین‌شناسی این جنگل به میلیون‌ها سال پیش باز می‌گردد. پوشش گیاهی جنگل حرا از گیاهانی تشکیل شده است که در ناحیه جزر و مد زندگی می‌کنند و بخش بزرگی از آن‌ها در زیر آب قرار گرفته‌اند و ریشه‌هایشان از آب دریاها تغذیه می‌کنند.

برای اجاره سوئیت در قشم روی لینک کلیک کنید.

جنگل حرا قشم یا جنگل دریایی

جنگل حرا

نکته جالب زمانی است که آب دریا در بالاترین سطح خود است و روی آن‌ها را می‌پوشاند، اما ناگهان با پایین آمدن آب، جنگل وسیع و شگفت‌انگیزی مثل صحنه‌ای از فیلم‌های علمی و تخیلی از زیر آب بیرون می‌آید و نظاره‌گران خود را شگفت‌زده می‌کند. گیاه حرا در برخی از بخش‌های حاشیه خلیج فارس نیز رشد می‌کند. دانه این گیاه روی درخت مادر می‌روید و تولید نهال می‌کند.

این سبک از تکثیر سبب ایجاد منطقه‌ای جنگلی با پوششی شگفت‌انگیز از درختان حرا شده است. عمق این منطقه ۱٫۵ متر است و بخشی از ۲۰۰۰ متر مربع را در جزیره قشم زیر پوشش خود برده است. جنگل‌های حرا در قشم در حدود ۲۴۰۰هکتار، مساحت دارند. این جنگل از بندر لافت تا روستای طبل در نواری به عرض ۵۰ تا ۵۰۰ متر کشیده شده و محدوده‌ای برابر ۱۵۰ کیلومتر را دربر گرفته است.

این درختان زیبا در میان آب‌های شور شکل گرفته‌اند تا معجزه‌ای در این گوشه از ایران باشد. درختان جنگل‌های حرا، آب شور را برای استفاده خود شیرین می‌کنند و همین رمز پایداری آن‌ها در این شرایط است. در وجود درخت حرا، خاصیت تصفیه کننده‌ای نهفته است که همچون یک کارخانه شیرین کن طبیعی عمل کرده و نمک آب را دفع می‌کنند. درختان جنگل حرا در تمام فصول سال به رنگ سبز هستند و در میان آب ایستاده، زینت‌بخش این گوشه از طبیعت هستند.

بازدید از جنگل دریایی حرا

برای دیدن جنگل‌های کم‌نظیر حرا می‌توانید از طریق سفر هوایی یا زمینی وارد قشم شوید و از مسیرهای مختلف خود را به نزدیک‌ترین بندر، مانند بندر پل یا بندر خمیر برسانید و از آنجا با کشتی‌های مسافری راهی قشم شوید.

برای دیدن جنگل‌های حرا باید با کمک ناخداهای بومی و با تجربه منطقه، از آب‌راهه‌های خاص آن گذر کرده و به تماشای این طبیعت زیبا بنشینید.

برای دیدن این جنگل و درختان زیبای آن باید به دل آب‌های خلیج فارس بزنید و یک قایق‌سواری متفاوت را تجربه کنید.

تصور کنید که بر قایق سوار شده و در آبی متمایل به فیروزه‌ای به حرکت درمی‌آیید.

در ابتدا همه چیز مثل یک قایق‌سواری عادی است تا اینکه از دو سو با درختان احاطه می‌شوید و در میان آن‌ها پیش می‌روید.

به هر گوشه که بنگرید جلوه‌ای تازه را کشف می‌کنید که چشمان‌تان را خیره می‌کند.

اگر در فصول سرد به این منطقه رفتید، چشم‌اندازی زیبا از پرندگان مهاجر در انواع و اقسام گوناگون را می‌توانید ببینید، صدها پرنده آبزی و کنار آبزی از جمله مرغ ماهی‌خوار، لک‌ لک، مرغابی و مرغ دریایی از جمله این پرندگان هستند.

همچنین لازم به ذکر است شرایط اکولوژی مناسب جنگل حرا باعث شده است این جنگل زیستگاه پرنده های مهاجر مناطق گرمسیر مانند حواصیل بزرگ، حواصیل هندی، کفچه نوک تیز، سلیم خاکستری، کاکائی و … باشد. در این منطقه می توانید انواع مختلفی از آبزیان، دوزیستان، پرندگان و انواع مارماهی و لاک پشت را مشاهده کنید. در ضمن حدود ۸۰ درصد از آبزیان دریای خلیج فارس در این منطقه تخم ریزی می نمایند.

در مورد درختان حوا داستان ها و قصه های زیادی گفته می شود. برخی معتقدند که درختان حرا با استفاده از اشک انسان روییده اند. برخی نیز معتقدند که درختان حرا سوغاتی از هند هستند که در نزدیک بندرلافت روییده اند.

بازدید از جنگل دریایی حرا

ویژگی‌های درخت حرا

جنگل‌های دریایی در سواحل مناطق استوایی و نیمه‌استوایی رشد می‌کنند و اکوسیستم شگفت‌انگیز آن‌ها در جهان به نام عمومی مانگرو و به نام علمی اوسینا مارینا شهرت دارد. در ایران این جنگل ها به نام حرا مشهور هستند و البته در بلوچستان به آن درختان تمر می گویند. در برخی نقاط نیز به آن تول می گویند. در عربی نیز شوری یا شوره از نام های درختان حرا است.

مانگرو نوعی اکو سیستم است که از زمین های مرطوب در مناطق جزر و مدد دریا شکل گرفته است. در این اکو سیستم مجموعه ای از گیاهان بی نظیر و جانواران وجود دارد. جنگل حرای قشم یکی از وسیع ترین و گسترده ترین نمونه های اکو سیستم مانگرو در دنیاستو به همین دلیل در بین پژوهشگران در جای جای دنیا اهمیت زیادی دارد.

همچنین حرا به درخت هایی که دارای شاخ و برگ به رنگ سبز روشن هستند گفته می شود. این درختان بین سه تا ۶ متر ارتفاع دارند و آب شورزی هستند. پوست درخت حرا قادر است آب دریا را تصفیه کند و با دفع نمک آن بخش شیرین را جذب نماید. به همین دلیل به درخت حرا تصفیه کننده آب شیرین کن طبیعی می گویند.

این مطلب را هم بخوانید
دره چاهکوه ، بایدی ترین دیدنی جزیره قشم در سفرتان است

قدمت درختان حرا بسیار زیاد بوده و این درختان در همه فصل های سال سرسبز هستند. به دلیل این ویژگی به آنها جنگل همیشه بهار نیز گفته می شود. در ماه خرداد درختان حرا با گل های زرد رنگ تزیین می شوند که سبب چشم نواز و زیباتر شدن آنها می گردند.

نحوه تکثیر درخت حرا به وسیله دانه آن رخ می دهد. پس از جوانه زدن درخت و جدا شدن دانه از درخت مادر، در گل و لای پای درختان نهال جدید فرو می رود و شکل می گیرد. درختان حرا دارای برگ هایی باریک و بیضی مانند بوده و میوه آنها شبیه به بادام است. این درختان در تابستان عمل آمده و بعد از مدتی در آب می افتند و در آب های ساحلی ریشه می زنند. گیاه چندل با گل هایی که با رنگ سفید و زرد دارد، در زمستان به چشم می خورد و میوه ای به شکل گلابی و به رنگ قهوه ای داشته که در بهار می رسد.

ویژگی های درخت حرا

درخت حرا بدین وسیله توانسته است طی میلیون ها سال با سواحل جزر و مدی و آب شور دریا سازگاری یابد و به همین دلیل از مقاوم ترین گونه های گیاهی محسوب می گردد. همچنین درخت حرا ریشه های کوتاهی داشته و تعداد زیادی از ریشه های فرعی آن به سمت بالا می روند و به شکل متوسط حدود ۳۰ سانتی متر رشد می نمایند. تماشایی ترین و حیرت انگیز ترین بخش درخت حرا هم همین ریشه است. ریشه ها کم کم دور درخت را می گیرند و یک شبکه تشکیل می دهند. به همین دلیل جایی جذاب و امن می شوند برای زیستن انواع جانواران در یک محیط باتلاقی.

لازم به ذکر است که درختان حرا نمی توانند دمایی کمتر از ۵ درجه سانتی گراد را تحمل کنند. همچنین میزان شوری بین ۲۰ تا ۳۲ در هزار هم برای آنها مناسب است زیرا از مقاوم ترین گیاهان هستند. اما تنها حامل مخرب برای این گیاهان انسان ها و گزندهای آنان هستند.

ریشه های درخت حرا از شوری آب کم می کنند تا مناسب تغذیه گیاه شوند. در طی شبانه روز نیز دوبار در آب دریا فرو می روند و همین موضوع سبب کشیده شدن ماهی های زیادی به سمت جنگل می شود و آن را جای مناسبی برای ماهی گیری می سازد.

کاربرد درختان حرا

لازم به ذکر است درختان حرا فقط در جزیره قشم دیده نمی شوند. بلکه می توانید این جزایر را در بندر پهل، بندر خمیر و جزیره هرمز نیز مشاهده کنید. برخی از مردم بومی کنید در زمان مد به جنگل می آیند تا در کنار ماهیگیری به هرس کردن درختان بپردازند. این کار در کنار پربارتر کردن درختان برای آنها مصارف شخصی نیز دارد و می توانند از درختان هرس شده استفاده کنند یا آن را بفروشند.

یکی از مهم ترین درختان برای فراهم کردن غذای دام، تولید زغال، تولید چوب، تهیه خمیر کاغذ و … درخت حرا است. این درخت همچنین دارای شیره ای درون آوندهایش است که قادر است بیمارهای پوستی رایج در هرمزگان را درمان نمایند. درختان حرا همچنین به دلیل عمر طولانی که دارند، تنه های بسیار سختی دارند و به همین دلیل برای ساخت دهل در گذشته از آنها استفاده می شده است. در حقیقت، نخستین دهل جزیره قشم توسط چوب درخت حرا ساخته شده است.

درخت حرا همچنین گزینه خوبی برای تهیه زغال است، زیرا بر اثر سوختن دود سیاه تولید نمی کند. از میوه و برگ درخت حرا نیز می توان به شکل ماده دارویی استفاده نمود.

ریشه درختان حرا مثل سدی در برابر امواج دریا عمل می‌کند.

ریشه درختان حرا مانند یک سد طبیعی در مقابل طوفان های دریایی و امواج کاربرد دارند. همچنین بد نیست بدانید آب و گل جنگل حرا دارای نمک و آهک است و در گذشته اعتقاد داشتند این گل سبب لاغر شدن می شود. به همین دلیل مقداری از گل را روی بدن می مالیدند و صبر می کردند خشک شود. سپس بدن را با آب می شستند.

کاربرد درختان حرا

جنگل حرا کجاست؟

یکی از جاذبه های گردشگری بی نظیر هرمزگان، جزیره قشم است که در تنگه خوران ( بخشی از استان هرمزگان و جزیره قشم) واقع شده است. در حقیقت می تواندی جنگل حرا را در سواحل شمال غربی جزیره قشم مشاهده کنید. زیباترین و جذاب ترین قسمت جزیره قشم در مثلث بندر لافت، روستای کوران و منطقه گازی گورزین است.

همچنین لازم به ذکر است که هیچ راه خشکی برای رسیدن به جنگل حرا وجود ندارد. بنابراین بهتر است با بومی های محل که آبراهه های جنگل را می شناسند وارد جنگل حرا شوید. می توانید برای دیدن جنگل حرا به اسکله روستای طبل، بندر لافت و یا اسکله سهیلی بروید. سپس سوار بر قایق شوید و از جنگل بازدید کنید. اسکله سهیلی به دلیل داشتن امکاناتی مانند فروشگاه صنایع دستی، سرویس بهداشتی، سوپرمارکت و … شهرت بیشتری دارد.

جنگل حرا + آدرس

استان هرمزگان، جزیره قشم، شهرک جدید گورزین، جاده جنگل حرا

ساعت بازدید از جنگل حرا

جنوب کشور آب و هوایی گرم دارد که به همین دلیل بازدید از آن در فصول گرم سال به هیچ عنوان توصیه نمی گردد. بهتر است اواخر پاییز، در فصل زمستان و یا اوایل بهار به جنوب سفر کنید تا آب و هوای مطبوعی را تجربه نمایید. همچنین بهتر است بدانید هر ۶ ساعت جزر و مد اتفاق می افتد و در حد فاصل این دو اگر قایقی درون دریا باشد، ممکن است گیر بیفتد. اما محلی ها در مورد زمان جزر و مد آگاه هستند و به همین دلیل ساعت بازدید بستگی به جزر و مد دارد.

تفریحات جنگل حرای قشم

قایق سواری و عکاسی: همان طور که گفتیم برای قایق سورای و بازدید از جنگل حرا باید به اسکله سهیلی، روستای طبل و بندر لافت مراجعه نمایید. در زمان قایق سواری در بین درختان جنگل حرا می توانید به عکس برداری و ثبت لحظه های سفر بپردازید. همچنین اگر هنگام فرو رفتن آب دریا به جنگل حرا بروید می توانید ریشه های درختان حرا را که در هم تنیده شده است و در لجنزار و محیط باتلاقی روییده اند ببینید.

این مطلب را هم بخوانید
جاجیم قشقایی

پیشنهاد می کنیم ابتدا با تمام حواس پنجگانه خود از دیدن طبیعت و دیدن جنگل حرا لذت ببرید و سپس با مناظر عکس بگیرید تا بتوانید بعدا با دیدن آن خاطرات را تداعی کنید.

دیدن پرنده ها: البته جنگل حرا به درختان و دریا ختم نمی شود و در طی قایق سواری قادر خواهید بود تعدادی از پرندگان مهاجر و یا پرنده های آبزی را مشاهده کنید. برای دیدن پرنده ها و این مخلوقات شگفت انگیز و رنگارنگ، بهترین زمان سفر آذر و بهمن است.

تفریحات حرا

جاذبه های گردشگری مجاور جنگل حرا

دیدن مقبره شاه شهید

در راه رفتن به جنگل حرا، نخستین منظره زیبا، مقبره شاه شهید است که روی یک تپه و رو به دریا قرار گرفته است. بومیان در مورد شاه شهید می گویند که زیبارو و نوازنده و آواز خوان بود.

شترسواری در دریا

می توانید جنگل حرا را در حالی که سوار بر شتر هستید، مشاهده کنید. در واقع ترکیب و تضادی دیدنی است. سوار بر حیوانی ویژه صحرا به تماشای دریا و جنگل حرا می پردازید.

بام قشم در ۷ کیلومتری

دره تندیس ها در ۸ کیلومتری

تنگه چاهکوه در ۲۶ کیلومتری

قلعه پرتغالی ها در ۳۴ کیلومتری

گورستان تاریخی روستای لافت در ۳۵ کیلومتری

دره ستارگان در ۵۳ کیلومتری

جنگل حرا زیستگاه جاندارن مختلف

جنگل حرا همان طور که پیش تر گفتیم یک محل امن برای پرندگان مهاجر گرمسیزی است. در این جنگل انواع مختلف پرندگان مهاجر که پیش تر نام بردیم و انواع آبزیان و دوزیستان را می توانید مشاهده کنید. از دیگر گونه های دیده شده در جنگل حرا می توان یه مارماهی، شیلو، لک لک، مرغابی، خرچنگ ، انواع قورباغه و… اشاره کرد. بنابراین اگر در کنار طبیعت از دیدن جانوران و پرندگان نیز لذت می برید، حتما به جنگل حرا بروید.

جنگل حرا دارای تعداد زیادی موش است، هر چند تعداد زیاد آن آفت است اما این موش خرماهای جنگلی باعث شده اند نوعی شاهین معروف آفریقایی به نام شاهین سینه خیاری به این جنگل برای شکار کشیده شود. در ضمن جنگل حرا زیستگاه نوعی خرچنگ به نام خرچنگ گیتار زن است که یک دستش کوتاه و دیگری بلند تر است. ماهی گِل خورک  نیز از دیگر جانوران بومی و کمیاب است که تا زمانی که بدنش مرطوب باشد می تواند در خشکی زنده بماند و با پوستش نفس بکشد. این ماهی از گل تغذیه می کند و هنگامی که رطوبت پوستش تمام شد به آب برمی گردد.

جالب است بدانید جنگل حرا از آخرین مجموعه های گسترده درختان حرا است که در جنوب غربی آسیا تا الان دوام آورده است و توانسته از دست انسان و آسیب هایش زنده بماند. اما خبر بد اینکه جنگل حرا به دلیل سوء مدیریت در تأمین حق آبه زیست محیطی و همچنین به دلیل رسوب گذاری فراوان در سال های گذشته با خشکسالی مواجه شده است. در کنار این ها ساخت و سازهای غیر مجاز و مخرب در حریم جنگل و آلودگی های انسانی نیز در این موضوع دست دارند.

جانداران حرا

همه این موارد در حال دارد رخ می دهد که نام این جنگل در فهرست ذخایر زیست کره یونسکو ثبت شده است. جنگل هایی که به سه عنوان جهانی منطقه حفاظت شده بین المللی، ذخیره گاه زیست کره و تالاب بین المللی شهرت دارند.

در سال ۱۳۵۱ جنگل حرا به عنوان منطقه حفاظت شده معرفی شد و در سال ۱۳۵۴ به پارک ملی ملقب گشت. در انتها نیز در سال ۱۳۵۶ به شبکه جهانی انسان و زیست کره محلق شد.

سر تا ته جنگل افسانه‌ای حرا در استفاده انسان

خطرات و آسیب هایی که از طرف انسان به جنگل حرا وارد می شود به دلیل استفاده از چوب درختان برای زغال است. همچنین چوب درخت حرا را قاچاق می کنند و گاهی از گیاه آن برای خوراک دام استفاده می کنند. از شیره های آوند آن برای درمان بیماری های پوستی استفاده می شود و در صنعت ناتن نیز از آن برای تولید جوهر ماژو استفاده می شود. چسب تخته و خمیر چوب نیز از دیگر استفاده هایی است که از درختان حرا می شود. اکنون حتما دلیل در خطر بودن درختان حرا را متوجه شده اید.

نکات مهم برای بازدید از جنگل حرا

  • دقت داشته باشید در زمان بازدید از جنگل حرا مانند هر منطقه طبیعی دیگری در محافظت از آن کوشا باشید.
  • به هیچ عنوان نباید آرامش و سکوت منطقه را بر هم بزنید زیرا جنگل حرا زیستگاه جانوران مختلفی است.
  • از برداشتن تخم پرندگان و آسیب زدن به لانه پرندگان و موش ها بپرهیزید.
  • هیچ زباله و آشغالی را در جنگل و دریا نریزید و بدون برجای گذاشتن هیچ اثری از خود از منطقه خارج شوید.

بیشتر بخوانید: دره ستارگان

بیشتر بخوانید: دره چاهکو


در این مقاله سعی کردیم همه اطلاعاتی که لازم است در مورد جنگل حرای قشم بدانید را بیان کنیم. در سفر به قشم حتما سری به این جنگل بزنید. اگر قصد سفر به قشم و دیدن زیبایی های این جزیره را داشتید ، جهت اقامت مطمئن از سایت سپنجا دیدن نمایید. سپنجا دارای بیش از ۶۰۰۰ اقامتگاه ، سوئیت و منزل مبله در سراسر کشور. تنها کافی است اجاره سوئیت در قشم را در نوار جست و جو وارد کنید تا تمامی اقامتگاه ها به همراه عکس برای شما نشان داده شود.

 

آیا این مطلب برای شما مفید بود ؟ برای امتیاز به مطلب روی ستاره ها بزنید.
[Total: 1 میانگین: 5]

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *